De filosofie die ten grondslag ligt aan het Nederlandse gezondheidszorgstelsel en de modernste ziekenhuizen ter wereld, is gebaseerd op meerdere universele principes: toegang tot zorg voor iedereen, solidariteit door medische verzekering (dat is verplicht voor iedereen en voor iedereen beschikbaar) en hoogwaardige zorgdiensten. Het is onvermijdelijk dat het Nederlandse systeem is gevormd door een aantal historische trends en ontwikkelingen en sociale condities.

Oprichting van het gezondheidszorgsysteem

Het Nederlandse gezondheidszorgstelsel wordt geregeerd door vier basis gerelateerde zorg gerelateerde handelingen: de Gezondheid Zorgwet, de Wet langdurige zorg, de Sociale Support Wet en de Jeugdwet. Bovendien zijn er verschillende algemene wetten en een aantal specifieke handelingen in de gezondheidszorg. De vier gerelateerde handelingen vormen de basis van het Nederlandse zorgstelsel. De Wet langdurige zorg is een nationale wet die de zorg in heel Nederland regelt. Bij de uitvoering van de Zorgverzekeringswet spelen particuliere ziektekostenverzekeraars een sleutelrol in een systeem gebaseerd op ”gereguleerde concurrentie” en een aantal specifieke publieke eisen. De Wet maatschappelijke ondersteuning en de Jeugdwet voorzien in andere vormen van zorg en ondersteuning.

Principes van het Nederlandse gezondheidszorgsysteem

Het huidige Nederlandse zorgstelsel kan het best worden verklaard door naar een aantal recente onderzoeken te kijken veranderingen. In 2006 is de nieuwe Zorgverzekeringswet in werking getreden, waaronder alle inwoners van Nederland recht hebben op een uitgebreid basispakket voor de ziektekostenverzekering. Deze wijziging is geïmplementeerd door particuliere, concurrerende zorgverzekeraars en zorgaanbieders. Opgemerkt moet worden dat vrijwel alle zorgverzekeraars in Nederland non-profit coöperaties zijn die de winsten die ze maken toewijst aan de reserves die ze moeten aanhouden of retourneren in de vorm van lagere premies. De Zorgverzekeringswet heeft het Nederlandse zorgstelsel getransformeerd van een aanbod gedreven naar een vraag gestuurd systeem. Particuliere zorgverzekeraars verbeteren het zorgstelsel op een aantal manieren: kortere wachtlijsten en minder bureaucratie in combinatie met meer focus op effectiviteit en kwaliteit, in het belang van patiënten en polishouders. Een proces van selectief contracten stelt zorgverzekeraars in staat om de effectiviteit en kwaliteit van de zorg te controleren. Leden van het publiek hebben op hun beurt ook een zekere mate van controle over dit proces, omdat ze elk jaar de mogelijkheid krijgen om van gezondheidszorg te veranderen.

Langdurige zorg, jeugdgezondheidszorg en sociale ondersteuning

De meerjaren zorgwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Jeugdwet zijn recentelijk geïntroduceerd. Het introduceren van deze wetten hebben als doel om de zorg die wordt geleverd wat betreft de kwaliteit te verbeteren en de gezondheidszorg betaalbaar te maken in de tijd van vergrijzing waarbij veel mensen dan lijden aan chronische ziekten en extra zorg nodig hebben, waardoor zorg heel erg duur wordt. Verder heeft deze wet ervoor gezorgd dat mensen die 24- uur thuiszorg nodig hebben, recht hierop heeft door de Wet langdurige zorg.